Mûsikî Nazariyâtı – Kâzım Uz

Kasım 28, 2018
Mûsikî Nazariyâtı – Kâzım Uz

Kâzım Uz’u “Mūsikî Istılâhatı” isimli lûgatı ile tanıyoruz. Bugünkü anlamıyla “Mūsikî Terimleri” olan bu kitap, 1964’de Gültekin Oransay tarafından bazı ilâvelerle yeniden bastırılmıştı. Mūsikîmiz terimleri açısından çok önemli olan bu kaynak üzerinde ne yazık ki yeteri kadar inceleme yapılmamıştır. Kâzım Uz’un daha öncesinde kaleme aldığı ve burada inceleyeceğimiz diğer bir eseri ise “Mūsikî Nazariyātı” risālesidir. Risāle, Osmanlı Devleti’nin ortaöğretim kurumları olan “Mekâtib-i Sultāniye” lerin, 1923 (h.1339) senesindeki programına göre hazırlanmış bir ders kitabıdır. Daha çok batı mūsikî nazariyātı nazarından doğu mūsikî nazariyātı ile kıyaslamalar yapılmıştır. Her iki nazariyātın temeldeki farklılıkları anlatması bakımından  önem arz etmektedir.

Risāle, dönemin alfabesi ile yazılmıştır. Kullanılan dil son dönem Osmanlı Türkçesidir. Bu sebeple, öncelikle tarafımızdan günümüz alfabesi ile yazılmış ve anlaşılabilirliği kolay olması açısından bugünün yazı diline uygun hâle getirilmeye çalışılmıştır. Çeviri yazım ve günümüz Türkçesi ile yazılmış hâlini vermeden evvel risālede geçen konular ele alınmış  ve bazı konuların daha iyi anlaşılabilmesi için kısa ek bilgiler verilmiştir. Batı ve Türk mūsikîleri arasındaki önemli farklara değinen “Mūsikî Nazariyātı” risālesinin; mūsikîmiz için bazı önemli meselelerin yeniden gündeme gelmesi açısından yararlı olduğunu düşünmekteyim. İncelememizde ve verdiğimiz bilgilerde hatalarımızın olduğunu varsayarak şimdiden affımı dilerim.

Mûsikî Nazariyâtı – Kâzım Uz

Google Kitaplar  Google Play

Mevlevî Âyînleri – Makâmlar ve Geçkiler

Nisan 1, 2017
Mevlevî Âyînleri – Makâmlar ve Geçkiler.

Mevlevî  Āyînleri, mūsikîşinaslarca Türk mūsikî sanatının zirveleri arasında adeta birer başyapıt olarak kabul edilir. Büyük ālîm Rauf Yektā Bey, bu eserleri mūsikîmizin  sanat hazinesi olarak tanımlar. Bu eserde; Mevlevîhāneler döneminde bestelendiği tesbît  edilmiş 46 Mevlevî Āyîni’nin makām ve geçkileri tesbît ve tahlil edilmektedir.

46 Mevlevî Âyîni’nin Makâm ve Geçki İncelenmesi.

Kitap Yurdu     Google Kitaplar      Google Play

Türk Musikisi Solfej Metodu

Ocak 1, 2016
Türk Mûsikîsi Solfej Metodu.

Türk mūsikîsi ses sisteminin batı mūsikîsi sisteminden farklı oluşu, eğitimin de farklılığını gerektirmektedir.Her mūsikî kendi sistemi içinde kendi ilkeleriyle incelendiği zamān doğru hareket edilmiş olacağından, batı mūsikîsinin Türk mūsikîsi esaslarına göre eğitimi nasıl mümkün değilse, Türk mūsikîsinin de batı mūsikîsi sistemiyle eğitimi o derece mümkün değildir. Elbette iki ayrı mūsikî sisteminin daha iyi anlaşılması farklılıkları üzerinde olumlu ya da olumsuz değer yargılarına saplanmadan ilmî bir tarafsızlıkla ele alınıp özelliklerinin bilinmesi ve mukāyesesi eğitim için yararlıdır ve hatta gereklidir de. Türk mūsikîsi sisteminin batı mūsikîsi sisteminden ayrı olmasından doğan eğitim farklılığı “Solfej” alanında bir eksikliğin varlığını bütün şiddetiyle ortaya koymuştur. Bu ihtiyacın giderilmesi yolunda ne yazık ki bu güne kadar köklü bir çalışma da yapılmamıştır. Bu boşluk içerisinde batı mūsikîsi sistemiyle yazılmış, kendi alanında çok değerli solfej kitaplarından meded umulmuş fakat Türk mūsikîsi aralıklarının özelliğini aksettirmekten uzak bu tür metotlardan beklenilen yarar sağlanamamıştır.

Ahmet Hatipoğlu.

Kitap Yurdu